Społeczności migrantów stały się znaczącą grupą demograficzną w zglobalizowanej gospodarce. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO), w 2019 roku istniało 169 milionów globalnych pracowników migrujących. Często mieszkańcy krajów rozwijających się migrują do krajów o wysokich dochodach w poszukiwaniu pracy. Gdy migranci zaczną zarabiać, zazwyczaj przesyłają pieniądze członkom rodziny pozostającym w kraju pochodzenia.
Wraz z rozwojem technologii, przekazy pieniężne stały się ratunkiem dla milionów ludzi w regionach rozwijających się. Te płatności stanowią znaczną część krajowego produktu krajowego brutto (PKB) w niektórych krajach.
Aby zrozumieć gospodarkę światową, poznaj czym są przekazy pieniężne i jak funkcjonują.
Czym są przekazy pieniężne?
Przekaz pieniężny to transfer pieniędzy między dwiema stronami. Chociaż wiele płatności można nazwać przekazami pieniężnymi, ten termin najczęściej kojarzy się ze środkami pieniężnymi, jakie pracownicy migrujący przesyłają rodzinie i przyjaciołom w swoim kraju. Czasami przesyłają również towary niepieniężne, takie jak ubrania, elektronika czy leki — to tzw. „przekazy rzeczowe”.
Poza przekazywaniem dóbr, niektórzy ekonomiści twierdzą, że przekazywanie wartości między kulturami to „społeczne przekazy pieniężne”. Socjologowie tacy jak dr Peggy Levitt definiują społeczne przekazy pieniężne jako wymianę idei, wiedzy i zachowań między dwiema stronami.
Jak działają przekazy pieniężne?
Istnieje wiele typów przekazów pieniężnych, ale każda metoda płatności obejmuje trzy strony:
- Nadawca: Osoba, która przekazuje środki finansowe.
- Odbiorca: Osoba otrzymująca płatność od nadawcy.
- Dostawca usług przekazów pieniężnych: Sieć płatnicza, która weryfikuje, wysyła i zatwierdza przekazy pieniężne.
Rozwój technologii cyfrowych napędza liczbę elektronicznych dostawców przekazów pieniężnych. Choć ludzie nadal przesyłają fizyczne czeki lub gotówkę, częściej przekazują środki za pomocą jednej z poniższych usług płatniczych:
- Przelewy bankowe: „Przesyłanie środków” oznacza transfer pieniędzy pomiędzy bankami w różnych krajach za pośrednictwem międzynarodowej sieci płatniczej, takiej jak SWIFT. Nadawca musi posiadać dane konta odbiorcy, aby zrealizować przelew. Przelewy bankowe są rozliczane w ciągu ok. 3–5 dni roboczych.
- Firmy transferujące pieniądze: Wiele firm skupia się wyłącznie na przesyłaniu środków między krajami. Część firm wymaga, by odbiorca miał konto bankowe, inne dostarczają środki bezpośrednio pod wskazany adres. Przykładami są Western Union, MoneyGram czy Wise.
- Aplikacje fintech: Wiele aplikacji fintech i e-portfeli umożliwia klientom wysyłanie środków międzynarodowych. Przykładowo, PayPal obsługuje przelewy w około 200 krajach. Jednak aplikacje te pobierają różne opłaty transferowe za przekazy krajowe i międzynarodowe.
- Karty przedpłacone: Przedpłacone (debetowe) karty przekazowe pozwalają nadawcą przekazywać środki bezpośrednio do odbiorców. Po zaksięgowaniu transakcji posiadacze karty mogą wykorzystywać te środki na codzienne wydatki, np. zakupy spożywcze czy opłaty rachunków.
Poza wymienionymi, wiele płatności międzynarodowych i krajowych może być przekazem pieniężnym. Przykładem może być przesyłanie lub otrzymywanie pieniędzy przez rodziców od dzieci studiujących za granicą lub opłacanie e-faktur przez migrantów w krajach ojczystych.
Znaczenie ekonomiczne przekazów pieniężnych
Przekazy pieniężne są głównym źródłem napływu kapitału w wielu krajach rozwijających się. Dane Banku Światowego sugerują, że przekazy pieniężne przynoszą więcej kapitału gospodarkom rozwijającym się niż bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) i oficjalna pomoc rozwojowa (ODA). Przekazy pieniężne stanowią ponad 30% całkowitego PKB Tonga, Libanu i Somalii.
Chociaż przekazy pieniężne wywierają znaczący wpływ na gospodarki krajów rozwijających się, nie mają dużego znaczenia dla państw przyjmujących. Większość migrantów przesyła około 15% swoich dochodów jako przekazy pieniężne (czyli około 200–300 USD co kilka miesięcy), co przekłada się na 60% dochodu rodzin odbiorców.
Większość pieniędzy z przekazów trafia na podstawowe potrzeby, ale statystyki pokazują, że wielu odbiorców 25% tych środków odkłada jako oszczędności. Przekazy pieniężne zachęcają ludzi do oszczędzania i często motywują ich do otwierania kont przekazowych. Lepszy dostęp do usług finansowych zwiększa bezpieczeństwo mieszkańców krajów rozwijających się.
Co warto wiedzieć, wysyłając przekaz pieniężny
Przekazy pieniężne to istotny element zglobalizowanej gospodarki, ponieważ utrzymują napływ kapitału na świecie. Choć te płatności wspierają wiele gospodarek krajów rozwijających się, eksperci wskazują na obawy dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa. Oto trzy kluczowe obszary, na które dostawcy płatności przekazowych powinni zwrócić uwagę, by uczynić płatności bardziej dostępnymi i bezpiecznymi:
- Opłaty za transfer:Bank Światowy szacuje, że większość międzynarodowych przekazów gotówkowych kosztuje średnio 6,4% prowizji. Choć coraz więcej dostawców przekazów dąży do obniżenia tych prowizji, transfery transgraniczne wiążą się z wieloma kosztami transakcyjnymi. Oprócz opłat za przetwarzanie zdarza się, że nadawcy płacą także kurs wymiany walut (forex), aby dokonać konwersji walut fiducjarnych.
- Potencjalne nadużycia środków: Wiele rządów wyraża obawy dotyczące wykorzystania przekazów pieniężnych do nielegalnych celów, takich jak finansowanie organizacji terrorystycznych czy prania pieniędzy. W celu przeciwdziałania tym zagrożeniom międzynarodowe sieci płatnicze wdrażają standardy takie jak przeciwdziałanie praniu pieniędzy (AML) oraz finansowaniu terroryzmu (CTF), co wpływa na wolniejsze realizowanie przelewów międzynarodowych. Czasem instytucje finansowe blokują takie płatności, jeśli podejrzewają działalność niezgodną z prawem.
- Unikanie podatków: Wraz ze wzrostem zależności krajów rozwijających się od przekazów pieniężnych, rządy wprowadzają ulgi podatkowe, aby zachęcić migrantów do dalszego przesyłania środków. Jednak kraje stosujące takie polityki pogłębiają problem unikania podatków za granicą. Według rządu USA amerykańskie firmy unikają podatków na kwotę 100 miliardów dolarów rocznie. Jeśli więcej krajów spróbuje zwiększyć przekazy pieniędzy poprzez hojną politykę podatkową, może przyczynić się to do rozwoju zjawiska unikania podatków.
Czym są przekazy krypto?
Kryptowaluty takie jak Bitcoin są wykorzystywane do przekazów pieniężnych. Wystarczy dostęp do urządzenia mobilnego z samodzielnym portfelem (umożliwiającym użytkownikom zarządzanie krypto), by można było wysyłać transakcje peer-to-peer (P2P) z udziałem różnych walut cyfrowych. Wysyłanie przekazu w krypto odbywa się tak samo jak przekaz w walucie fiducjarnej, z tą różnicą, że tradycyjne przekazy polegają na scentralizowanych instytucjach finansowych oraz sieciach płatniczych. Kryptowaluty, w przeciwieństwie do tego, opierają się głównie na zdecentralizowanych blockchainach, które zapisują i zatwierdzają transakcje w rozproszonej księdze.
Zalety i wady korzystania z krypto w przekazach pieniężnych
Na temat wpływu przekazów krypto pojawia się wiele pytań i wątpliwości. Zwolennicy krypto zwracają jednak uwagę na kilka potencjalnych benefitów płatności aktywami cyfrowymi w rozliczeniach transgranicznych.
Zalety
- Niskie opłaty: Choć blockchainy pobierają opłaty transakcyjne, w wielu sieciach koszt wysłania transakcji jest znacznie niższy niż w tradycyjnych metodach przesyłania przekazów. Badania pokazują, że płatności krypto obniżyły opłaty transakcyjne nawet o 93% w Kenii w porównaniu do scentralizowanych metod transferu. Niektóre nowe projekty krypto, takie jak Bitcoin Lightning Network czy blockchainy o niskich opłatach, na przykład Polygon, sprawiają, że opłaty są praktycznie nieistniejące.
- Szybkie transakcje i rynek 24/7: Rynek krypto działa bez przerwy, co przyspiesza realizację transferów międzynarodowych. Kryptowaluty nie podlegają również pośrednim kontrolom stron trzecich.
- Odporny na cenzurę: Ponieważ rządy ani banki nie kontrolują kryptowalut, służbom trudniej zamrozić środki. Ma to szczególne znaczenie w krajach autorytarnych, gdzie ludzie najbardziej potrzebują tych środków.
- Łatwość dostępu: Osoby żyjące w obszarach wiejskich mogą nie mieć dostępu do instytucji finansowych, takich jak banki. Jednak mogą założyć portfel krypto i przesyłać cyfrowe środki przez internet.
Wady
- Bardziej podatne na ataki: Wielu hakerów wykorzystuje brak dojrzałości branży krypto. Każdy przesyłający aktywa cyfrowe powinien uważać na popularne ataki i sprawdzać, czy używane oprogramowanie jest dostatecznie przetestowane.
- Wymaga wiedzy technicznej: Używanie krypto po raz pierwszy może być mylące, zwłaszcza dla osób bez wykształcenia technicznego. Sytuacja ta z czasem się poprawia, jednak w tej chwili większość produktów do przekazów krypto jest nieco bardziej techniczna
- Zmienne ceny: Ceny aktywów krypto, takich jak Bitcoin i Ethereum, są nieprzewidywalne. Choć stablecoiny odwzorowują wartość ustalonych walut jak dolar, nadal budzą obawy związane z bezpieczeństwem oraz legalnością.
- Niejasny status prawny: Nie wszystkie kraje pozwalają na przekazy krypto. Część je zakazała (np. Chiny), inne nakładają wysokie podatki.
Podsumowanie
W Worldcoin wierzymy, że kryptowaluty mogą zapewnić bezproblemowe przekazy pieniężne. Aby pomóc większej liczbie osób zrozumieć benefit płynący z przekazów krypto, udostępniamy część naszej krypto za darmo. Zasubskrybuj nasz kanał na YouTube, aby dowiedzieć się więcej.
